خانه پرسش و پاسخ احکام

مرجع و مراجع اعلم کنونی چه کسانی هستند و تشخیص این مسئله به عهده ­ی چه کسی است؟

  • بروزرسانی: چهارشنبه 20 فروردين 1399
  • شناسه: 1795
  • بازدید: 16
  • منبع: موسسه رواق حکمت
  • چاپ:

مرجع و مراجع اعلم کنونی چه کسانی هستند و تشخیص این مسئله به عهده ­ی چه کسی است؟

مرجع و مراجع اعلم کنونی چه کسانی هستند و تشخیص این مسئله به عهده ­ی چه کسی است؟

سوال: مرجع و مراجع اعلم کنونی چه کسانی هستند و تشخیص این مسئله به عهده ­ی چه کسی است؟

پاسخ:

 ابتدا یادآور می‌شویم، از شرایط مرجع تقلید این است که از نظر علمی از سایر مجتهدان زمان خود، بالاتر باشد و با وجود مجتهد اعلم، نمی­توان از مجتهد غیر اعلم تقلید کرد. البته طبق نظر برخی از فقها، این در صورتی است که فاصله بین مجتهد اعلم و غیر اعلم به قدری زیاد باشد که در مواردی که فتوای آنها با یکدیگر تعارض و اختلاف دارد، فتوای غیر اعلم ارزش تخصصی خود را از دست بدهد. اما اگر فاصله‌ بین مجتهد اعلم و غیر اعلم در این حد نباشد، تقلید از اعلم تعیّن ندارد و می‌توان از غیر اعلمی که با اعلم فاصله‌ای اندک دارد، تقلید کرد. پس ما در هر دوره با گروهی از علما که به منزله مساوی بوده و تقلید از همه آنها جایز است، مواجه هستیم.[1]  

در هر حال، در کتب فقهی، راه‌هایی برای شناسایی مجتهد اعلم بیان شده که از جمله آنها (که چه بسا کارایی بیشتری داشته باشد) آن است که، عده­ای از اهل علم - که توانایی تشخیص اعلم را دارند - اعلمیت یکی از مجتهدین را تأیید کنند و در بین آنها مشهور شده باشد که فلانی اعلم است.[2] پس کسی که می­خواهد تقلید کند، اگر از گفته­ آنان، نسبت به اعلمیت فردی اطمینان کند، باید از همان فرد تقلید نماید.

شایان ذکر است، در عصر حاضر، عده‌ای از علما و مدرسین حوزه علمیه قم، تعدادی از مجتهدین عالی‌قدر که شایستگی امر مرجعیت را دارند معرفی نموده‌اند، تا کسانی که نتوانسته­اند مرجع تقلید اعلم را شناسایی کنند با عمل به فتاوای یکی از این مراجع، به وظیفه خود عمل کنند؛ این افراد به ترتیب حروف الفبا عبارتند از:

آیت­ الله العظمی سید علی خامنه­ ای
آیت­ الله العظمی سید علی سیستانی
آیت­ الله العظمی سید موسی شبیری زنجانی
آیت­ الله العظمی لطف االله صافی گلپایگانی
آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی
آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی.[3]

 

 

پی نوشت ها:
[1]. آیت الله هادوی تهرانی؛ ر.ک: پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله هادوی.
[2]. ر.ک: امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج 1، ص 15، م 3، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، 1424ق.
[3]. ر.ک: پایگاه اطلاع رسانی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم؛ البته دوباره یادآوری می‌کنیم، مجتهدینی که تقلید از آنها جایز است، به این چند نفر منحصر نبوده و ما به جهت شهرت بیشتر این فقها، اسامی آنان را در اینجا ذکر نمودیم.